101 Okey'de en çok tartışılan konu bu: yandan taş almanın cezası kaç?
Masalarda "101 yazılır" diyen de var, "taş × 10" diyen de. İkisi de doğru — ama cezayı ödeyen taşı ALAN değil, ATAN oyuncudur ve hangi rakamın yazılacağı taşın alınıp alınmadığına bağlıdır.
Yandan alma cezası
Okey 101 Çetele standardı — Ceza taşı ATANA yazılır; taşı alan oyuncu ceza yazmaz. Attığınız taş işlekse ve kimse almadıysa 101, yandaki oyuncu aldıysa taşın sayısı × 10 yazılır.
Örnekler:
| Attığınız işlek taş | Kimse almadı | Yandaki aldı |
|---|---|---|
| 3 | 101 | 30 |
| 5 | 101 | 50 |
| 7 | 101 | 70 |
| 12 | 101 | 120 |
Mantığı şu: hatayı yapan taşı atandır, ceza da ona aittir. Taş yerde kaldıysa hata sabit bir bedelle (101) cezalandırılır; rakip o taşı alıp işine yaradıysa bedel karşı tarafa geçen değerle orantılı olur. Küçük taş verdiyseniz küçük, 12 verip seriyi tamamlattıysanız büyük.
İşlek taş atanın cezası nasıl yazılır?
Masaların çoğu burada ayrışıyor: taşın alınıp alınmaması rakamı değiştirir mi?
Tek dokunuş, kayıt yok — sonucu hemen görürsün.
Açmamış oyuncu yandan alabilir mi?
Alabilir — ama o taşla açmak zorundadır.
Yani yandan alma, "elimi güçlendireyim" hamlesi değildir. Aldığınız taş açılışınızın parçası olacaksa alırsınız; olmayacaksa alamazsınız. Yandan aldığınız taşla elinizi açamayıp taşı geri bırakırsanız 101 ceza yazılır.
Yerden (masadaki açık serilerden) taş almak — okey nasıl alınır?
Yerden — yani masaya açılmış serilerden — istediğiniz taşı alamazsınız. Yerden yalnızca okey alınır ve bunun için elinizi açmış olmanız gerekir; ya da elinizi o turda açarak yerdeki okeyi alabilirsiniz.
Nasıl olur: okeyin yerine geçtiği taşı koyar, okeyi alırsınız. İki örnek: rakip 11-11-okey perini indirmiştir; diğer iki renkten 11'leri koyar, okeyi oradan çekersiniz. Rakip sarı 7 + okey diye bir çift indirmiştir; öteki sarı 7'yi koyar, okeyi alırsınız. Yani okey hem serideki/perdeki hem çiftteki yerinden alınabilir.
Okeyi yerden aldığınızda okeyi oraya koyan oyuncuya 101 ceza yazılır.
Bu, okeyi savurgan kullanmanın bedelidir. Okey, yere serbestçe bırakılacak bir taş değildir.
Aldığınız okeyi el sonuna kadar elinizde tutabilirsiniz; o turda açıyorsanız açılışta, açtıysanız işlemede ya da bitişte kullanırsınız. Ama el bittiğinde açmışsanız ve okey hâlâ elinizdeyse +101 ceza yazarsınız (okeyin sayısı da toplama girer).
Eşinizin okeyini alırsanız
Eşinizin yerdeki okeyini alırsanız ceza yazılmaz. Eşli oyunda eşler karşılıklı oturur; yandan aldığınız taşı her zaman bir rakip atmıştır, yani eşler arasında yandan alma olmaz. Yerdeki okeyde ise okeyi koyana 101 ceza yalnız rakip takım aldığında yazılır.
Eşli oyunda bu, gerçek bir taktiktir — özellikle katlamalıda, baraj yükseldiğinde eşinizin yere işlediği okey açılışı ucuza getirir.
Çifte giden oyuncu ne yapabilir?
Çift açtıktan sonra yere yeni seri ya da per indiremezsiniz — açılış yolunuz çiftti, öyle kalır. Ama yerdeki açık seri ve perlere taş işleyebilirsiniz: yandan ya da ortadan çektiğiniz taşı uyduğu yere koyarsınız. Tersi de aynı: seri/perle açan oyuncu elindeki çiftleri yere çift olarak işleyebilir. Çift açmış olmanız sizi çifte hapsetmez; yalnızca ikinci bir açılış yapamazsınız.
Ama bir şey değişmez: çiftten açan elden bitiremez. Bitirmek için işlemek zorundasınız — çiftten kafa atılmaz.
Çeteleye nasıl yazılır?
Yandan alma cezası, elde kalan taş puanının üstüne eklenen bir cezadır. Okey 101 Çetele'de bunu ceza olarak girersiniz; motor toplamı sizin yerinize yürütür.
Okey 101 Çetele sizin masa kuralınıza uyum sağlar — siz çeteleye yazarsınız, gerisini o hesaplar.
Sık sorulan sorular
101 okeyde yandan taş almanın cezası kaç?
Taşı alan ceza yazmaz. Ceza taşı atana aittir: attığı işlek taşı kimse almadıysa 101, yandaki oyuncu aldıysa taşın sayısı × 10. Örnek: 7 attınız, işlekti, yandaki aldı → size 70 yazılır; almasaydı 101 yazılırdı.
Yandan taş alırsam bana ceza yazılır mı?
Yazılmaz. Yandan taş almak serbesttir, cezalı bir hamle değildir — cezayı o taşı atan oyuncu yazar: taşı aldıysan atana taşın sayısı × 10, kimse almadıysa atana 101. Tek istisna açmamış oyuncu içindir: aldığın taşla açmak zorundasın, açamayıp taşı geri bırakırsan sana 101 yazılır.
Açmamış oyuncu yandan taş alabilir mi?
Alabilir, ama o taşla açmak zorundadır. Sadece eli güçlendirmek için yandan taş alınmaz; aldığı taşla açamayıp taşı geri bırakan oyuncuya 101 ceza yazılır.
Yerden (masadaki serilerden) hangi taş alınabilir, okey nasıl alınır?
Yerden yalnızca okey alınır ve bunun için elinizi açmış olmanız (ya da o turda açmanız) gerekir: okeyin yerine geçtiği taşı koyup okeyi çekersiniz. Rakip 11-11-okey perini indirdiyse diğer iki renkten 11'leri koyarsınız; sarı 7 + okey çifti indirdiyse öteki sarı 7'yi koyarsınız. Okeyi oraya koyan oyuncuya 101 ceza yazılır. Aldığınız okeyi el sonuna kadar tutabilirsiniz; açmış olup okey elinizde kalırsa +101 ceza yazarsınız.
Yandan taş alıp elimi açamazsam taşı geri bırakabilir miyim?
Bırakabilirsin ama 101 ceza yazılır. Yandan aldığın taşla açmak zorundasın; açamayıp taşı geri bırakan oyuncuya 101 yazılır.
Yerden okey almak için elimi açmış olmam şart mı?
Evet. Yerdeki okeyi almak için elini açmış olman gerekir; ya da elini o turda açarak yerdeki okeyi alabilirsin. Okeyin yerine geçtiği taşı koyarsın ve okeyi oraya koyana 101 yazılır.
Eşimin yerdeki okeyini alırsam ceza yazılır mı?
Yazılmaz. Eşinin yerdeki okeyini alırsan ikinize de ceza yazılmaz; okeyi koyana 101 yalnız rakip takım aldığında yazılır.